OKIC TAYYIB'dan 1977.02.28 Tarihli Mektup
NIO 15, 28 Şubat 1977. (10 Rebiülevvel 1397)
Ankara
Aziz Kardeşim, Muhterem Dostum ve Adaşım Tayyip Bey,
İnşallah muhterem yenge hanımefendi ile birlikte, iyisinizdir. Epey zamandır haberlerinizden mahrumum. Sizi her zaman hatırlamaktayım. Bu sefer buna yeni bir sebep de eklendi. “Risale-i Tatar-ı Leh” ve hakkında güzel bir yazı neşrettiğinizi haber aldım. Buna çok sevindim. Zira tam elli sene evvel, ilk defa olarak bu risaleyi Paris'teki Bibliothegue Nationale”de bulup okudum. O zaman Paris'te bulunan Graboresley isminde bir bibliyograf ile bu mevzuyu görüşmek suretiyle, yeni bazı mütemmem malumat aldım. Şu anda hatırımdan silinen, büyük hacimli bir kitaptan bir hayli malumat elde ettim. Memlekete döndükten sonra Bosna'ya yerleşmiş bir Lehistanlı olan Vlado Glückten rica edip, bu risalenin kendisine Boşnkça tercümesini yaptırdık. 1936 yılında Lehistanlı Ali Voronowiez ve Muhammet Seyyit el-Hamevi “İslam fi Polonya” isminde bir kitap neşrettiler (Kahire'de) ve Arapça olarak. Malum olduğu üzere, Petrograd Üniversitesi profesörlerinden Antony Muhlinsley İstanbul?da Emin Efendi ismindeki bir kitapçıdan bu risalenin Türkçesini temin etmiş, bunun hem metnini hem tercümesini 1858 yılında neşretmiştir. (risalenin metni sahaflara intikal etmeden evvel meşhur Ragıp Paşa'nın elinde bulunuyordu).
1941 senesinde genç yaşta vefat eden Saraybosnalı Mehmet Hançiç, “el-Hidaye” adlı, Din Görevlileri Cemiyeti mecmuasında bir makale neşretti. Makalede Vlado Glück'ün Boşnakça tercümesini musahhah şekliyle ve Lehistan Müslümanları hakkında bu makaleyi yayınladı. Sonraları O Muslim ach Litewvloich adlı risaleyi de (Macieja Tuhana-Baranowsleiego) elde etim (Warşşawa). Pariste de şarkıyattaki oLehistanlı arkadaşlarımdan (Mihail Domaszewicz'ten de bir hayli malumat topladım. Birkaç Lehistan Müslüman talebe ile Lehistan Müftüsü Doktor Yakup Şiyengiye Karsiç ile ahbaplık kurduk (müftü talebeyi Saraybosna'daki Gazi Hüsrev Bey Medresesine kaydettirmek için getirmişti). Kendisi de İkinci Cihan Harbinden sonra Kahire'de vefat etti. Zatenh bu harpten sonra L.. Massignon'un ifadesine göre Lehistan'da artık Müslüman kalmadı. Halbuki 14. Asırdan, Kenez Witold'un daveti üzerine (ekseriya) Kırım'dan oraya giden Müslümanlar, bir zamanlar yarım milyonu bulmuştu. Sonra zecri Hırıstiyanlaştırma yoluyla sayıları azalmış ve 50 sene evvel yirmi bine inmişti. İlk zamanlarda bu Müslümanlara asalet unvanları dahi (şlahte) verilirdi.
İşte sizin yazınız (ki metnine sahip değilim) bütün bu maziyi önümde canlandırdı ve bittabi bu vesile ile sizi de hatırlamaya vesile oldu.
Bir rivayete göre, bu sene emekliye ayrılacakmışsınız. Acaba doğru mu bu haber? Siz giderseniz, enstitünün hali harap olur. Tembel Salih Bey de profesör olmadı ki yerinize geçsin.
Bu seferki derginiz de bir hayli gecikti. İnşallah, tatile kadar çıkar.
Sömestre tatilimiz de girmek üzeredir. Bir hafta sonra Erzurum'a gitmem lazımdır. Halbuki Şubat başında buraya griple geldim ve ancak birkaç gün evvel ondan kurtulabildim.
Sevgili çocuklarımız, torunlarımız inşallah keza iyidirler. Hepsinin muhabbetle gözlerinden öperim.
Muhterem yenge hanımefendiye arz-ı hürmet eder, sizi de sevgi ve saygı ile selamlarım, aziz kardeşim efendim.
Not: Mevlid-i şerif kandilinizi, en iyi temennilerimle tebrik ederim.
Mehmet Tayyip Okiç