BERBERIAN HRANT'tan 1956.01.04 Tarihli Mektup
Berberian Paris 4.1.1956 Aziz ve muhterem dostum Tayyip Bey,
31 12 1955 tarihli mektubunuzu ve iki gün evvel de Hafik Monografyasını aldım. Ne derece size medyun olduğumu söyleyemem.
Monografyayı göndermeniz hakikaten tarif edilmez bir lütuftur. Mümkün olduğu kadar serian okuyup taahhütlü olarak iade ederim.
“Gürün” ismi Ermenice değildir. Bu şehir eski bir Hitit şehridir. Zannedersem Roma zamanında telif edilmiş İherocis'lerde Gauraina-Gurieain veya Guriane şeklinde
mirodilmietir Birinei ilki celil Garnalkeng'ın The HitHikea Tsmmnere'inde ve ikinci celil KN a Mp emi o MENEM Sy ei MEEMEŞŞMMMEN ag eek; O Şem AMENNA GARAMŞE NA Şlağ, Me EMMA Me seneeMenişek Yemek, SER YŞM Nin Şe, Yeaemecdye, smear, o oOMMRN Olm MeMyaasa e, ep esek Delihorte'in The Hittiks'inde bulunuyor. Gauaina şekli aynı (...) göre Ramacy'nin The Hiskacicel geopretke of Lkeci Hilanis'inde vardır (Sayfa 309). Gürün Türkçe de değildir. Bu şehir hakkında yani 18-19.uncu asırdan evvel yazılmış kitaplarda hiçbir malumata tesadüf etmedim.
Zira bir vakit Gürün hakkında malumat toplamaya başlamıştım. Zannedersem eski Ermeni kaynaklarında da bu şehir hakkında hiç bahsedilmemiştir. Kahire'de yaşayan bir dostum bu şebrin tarihini yazacaktır. Eski tarihi hakkında bir şey bulmuş olup olmadığını yakında kendisinden sorarım ve size bildiririm. Arap kaynaklarında da bu şehir zikredilmiş olmamalıdır.
Zira G. Heskraage'ın kitabında bu isim yoktur. Selçukiler zamanında zikredilmiş olup olmadığını tahkik edemedim.
Kilikya Ermeni Hükümeti zamanında Gürün'de Ermeni olup olmadığı da belli değildir. Fakat eskiden beri bu şehirde Ermeniler bulunmuş olduğu tahmin edilebilir. Zira 50 kadar Ermeni Katolik ailesi varmış, fakat Katolikliği orada ne zaman ve kimler tarafından neşredildiğine dair bir malumat yoktur. Belki 14.üncü asrın sonlarında Kilikya Krallığının inhizâmından sonra Kilikya”dan oraya hicret etmiş Ermeniler arasında Katolikler de bulunmuştur. Tekrar Gürün'e gitmek fırsatını bulduğunuz takdirde Ermenice kitaplar bulunursa fotografya atikanıza büyük bir hizmet etmiş olursunuz.
İki gün evvel Pertev Naili Bey'le üç saat kadar görüştük, şimdiye kadar görüşmek fırsatını bulamamıştık. Sizi pekiyi tanıyormuş. Sizi iyi zemmettik.
Yeni yılı ben de size tebrik eder ve sıhhat, muvaffakiyet ve saadet temenni ederim. Harp korkusu yoktur. Fakat Fransa intihâbâtının neticesi -ki telgraflardan öğrenmiş olursunuz- pek ümitbahş değildir. Bakalım ne olacak.
lZamımı <elamlarla V. Berberian