Pertev Boratav'dan 1956.11.08 Tarihli Mektup
PERTEV BORATAV
Paris
8.11.1956
Aziz Kardeşim;
Size karşı çok mahcubum. Aylar geçtiği halde mektubunuza cevap veremedim. Bazen böyle oluyor. İhmal uzadıkça uzuyor. Kusurumu bağışlayacağınızı umuyorum. Mektup yazmamak, sevgi ve alakanın eskidiğine bir delil sayılmamak icap eder, her zaman sizi düşünürüm. Bilhassa müşterek dostumuz Berberyan'la buluştukça hep sizi anarız. Size karşı duyduğumuz hisler bizi birbirimize yaklaştırdı. Çok defa, Pazartesi günleri müzedeki çalışmamdan ayrılınca, evi oraya yakın olduğu için ona uğrarım. Karşılıklı bir Türk kahvesi içeriz. Ve dereden tepeden konuşuruz. Onun bana, benim ona soracağımız şeyler eksik değildir. Zovronus da her zaman sizi anar, kitabınız ve gönderdiğiniz notlar, bilhassa çalışmalarına gösterdiğiniz yakın alaka onu çok mütehassis etti. Size de yazdı zannedersem. Arşiv vesikalarının fotoğraflarını getirme işinin, buradaki muameleleri uzun sürmüş olacak, henüz bir neticeye varamadı sanırım.
Geçenlerde yeğenin Kenan Bulutoğlu ile tanıştık. Eksik olmasın, Paris'e geldikten sonra benim adresimi aramış, bana mektup yazmış. Son aylarda birkaç defa adres değiştirdiğim için mektubu elime geç geldi. O arada da kendisi İngiltere'ye gitmiş. Ne ise nihayet buluştuk. Kendisini çok sevdim. Uyanık, zeki ve hürmetkâr bir genç. Herhalde buradaki çalışmalarından parlak neticeler elde edecektir. Şubat devresinde, doktora tezini tamamladıktan sonra yeni bir eserin planını teklif ederek “Rosteriş Siyantifik”e” başvuracak; hocası kendisini destekleyeceğinden emin olduğum için buraca ikâmetsizlikleri gibi fevkalade sebepler olmazsa, kabul edileceğinden eminim. Böylece burada daha uzun tahsil ve tetebbu imkânını bulmuş olacaktır.
Buralarda mümkün olduğu kadar uzun zaman kalmak ve çalışmak muhakkak ki, hele onun gibi genç yaştaki ilim müteşebbisleri için çok şey kazandırır, onun tasavvuru üniversite kadrolarına girmektir; ne kadar mücehhez olursa o kadar iyi olur şüphesiz.
Bana vadettiğiniz neşriyat için teşekkürler ederim. Türkiyat Mecmuasının 1955 .cildi duyduğuma göre çıkmış; eğer size külfet değilse -yani satın almak yoluna gitmeksizin tedarik mümkün olursa- gönderdiğiniz takdirde çok memnun ve müteşekkir olurum.
Benim şimdilik yeni neşriyatım yok. Bir şeyler çıkarsa takdim ederim. Şimdi Türkiye'de neşredilmek üzere bir masal külliyatı hazırlıyorum. Fransızca kitabın hacminde olacak; aşağı yukarı. Onun planına göre hazırlıyorum. Epeyce ilerledi. Yakında tamamlanacak sanıyorum. Bir de “çocuk oyun tekerlemeleri” hazırlıyorum, ama onun daha epey işi var. Türkiyatın 1956.cildinde çıkmak üzere büyücek. “Dede Korkut İncelemeleri” serisinden bir makale vermiştim; ihtimal bu sene sonuna kadar veya 1957 başlarında çıkar.
Son dünya hadiseleri burada epey heyecan ve endişe uyandırdı. Türkiye'de sulh ve sükün havası devam ediyor sanıyorum. Ne ise, son günlerde bulutlar dağılmışa benziyor, yüreğimize su serpildi.
Size çok üzüleceğiniz bir haber vereceğim: Dostumuz Dölaro yazın vefat etti. Tatilini geçirmeye gittiği köyde, ani bir mide kanamasından. (galiba, son günlerine kadar herhangi bir a'raz göstermemiş bir mide kanseri varmış) gitti. Madam Dölaro çok perişan oldu. Bir aydır Paris'e dönmüş bulunuyor, orada ziyaretine gidiyorum; hâlâ teselli bulamamış bir keder içinde. Dölaro'nun ölümü, Fransa masal tetkikleri için epeyce bir ziya'dır. Onun yerini uzun zaman doldurmayacaklar. Dünya folklörü de en büyük unsurlarından birini kaybetmiş oluyor. Mütevazi, gürültüsüz bir adamdı. Ama çok mühim işler yapmıştı ve bilhassa yapmakta idi. Fransız Masalları Kataloğu basılmak üzere idi. Ancak birinci cildini hazırlamıştı, şimdi basılıyor.
Madam Dölaro ile son buluştuğumuz günler, sizden de bahsettik. Son selamlarınızı kendisine söylemiştim. O da size çok selam ediyor. Mektubumu burada keseyim aziz dostum. Yazın Bursa seyahatinde imişsiniz. Faydalı neticeler (kendi sahanız bakımından) elde etmişsinizdir umarım. Hoşça kalınız. Gözlerinizden öperim. Dostlarımıza selamlarımı söylemenizi rica ederim.
Murat şimdilik bir lisede böylece ben daha iyi şartlar içinde çalışacabileceğim. Derslerinde iyi muvaffak oluyor. Son bir Fransızca yazılı yoklamasında 43 talebe içinde ikinci olmuş, hürmetler eder.
Pertev Boratav
Yeni adresim:
13. Bd. de Port Royal
Paris 13