BERBERIAN HRANT'tan 1957.01.14 Tarihli Mektup
Berberian Paris 14.1.1957 Aziz ve muhterem dostum Tayyip Beyefendi,
Son mektubunuzu birkaç gün evvel aldım. Mütekâbilen yeni yılını samımı temennilerimle tebrik ederim. İnşallah 1957 senesi biraz fazla sükünetle geçer ve mevcut müşkülata yenilerini ilave etmez.
Gürün hakkında dostunuzun yazdığı mektuptan uzun bir fıkra istinsah ettiğinize müteşekkirim. Kısmen Darende'ye ait olan bu malumata hiçbir şey ilave edemiyorum. Verdiği malumat coğrafya ve topografyaya aittir ve doğru olmalıdır. Beni enterese eden Orta Çağda Gürün'ün ismidir. Şimdilik Gaduk-Gedik isminin Gürün'e ait olduğuna kaniim. Eski isimleri Tilfesilana, bilahara Guaraina, Guriania, Guriana'dır.
Bir Amerikalının istediği malumata gelince;
I Kilikya Ermeni Krallığının sukütundan sonra Ermenilerin Türk ordusunda hizmet ettiklerine dair malumatım yoktur. Bu krallığın sukütu 1375 tarihinde vuku bulmuştur. Bir Ermenice
yazmanın sonunda bulunan bir kayda göre suküttan sonra dağlarda bir müddet hükümet kurulmuş, fakat tabii pek mahalli bir mahiyeti hâiz olmuştur.
Kilikya Ermenilerinin kısmen İtalya'ya ve kısmen başka yerlere hicret ettikleri yazılıyor.
Mm a 0m Ürun ila eee A SR a İLİ Dee MR Vi Tenim imam Telli meli JaBali 1iu BayıldaAldid uayalııulizili VUUUyYUlUlüi, DUIRI Wi Aiyill iididilidil JMUNYAil memleketine hicret etmiştir. Karamanlıların Hıristiyan asker kullandıklarını bilmiyorum. Mümkün ise Amerikalıdan bu sualin neye istinat ettiğini sorarsanız belki bir şey bulmak mümkün olur.
2 Osmanlı İmparatorluğunda Hıristiyanlar zannedersem üç derece cizye verirlerdi. İki dolarlık cizye en zengin tabakadan alınan para olmalıdır. Ben küçük kronolojilerden cizyeye ait tek tük malumat toplamışım, fakat notlar arasında kaybolmuştur. Amerikalının bu suali de zannedersem pek doğru değildir. Herhalde cizye vergisi Tanzimat'tan sonra lağvedilmiştir zannındavım. 3 Hıristiyanların ve Musevilerin bedel-i askeri mukabilinde askerlikten muaf tutulmaları cizyenin lağvından sonra değil İslam Hükümetinin tesisinden beri mevcut bir usuldü. Bu usul İslam kanunundan neşet etmiştir. Bedel-i askeri cizyenin yeni isminden başka bir şey değildir. Hıristiyan askerleri bazen İslam ordularına yardım etmişlerdir, fakat İslam ordularında istihdam edilmemişlerdir.
Bu meseleler tetkik edilmemiştir zannındayım. Yeni bir malumat elde edersem tabii sizlere bildiririm.
Melfıf mnillar 06l11n117 icindir Yalnız hu nullardan kim<eve hahsetmemeni73i rica ederim e Wp e eee OY ğe erisim e ar DM Km elen ei TR e eee ga gg e
Baki samimi hürmetler ve selamlarla.
V. Berberian